Ορθόδοξη Ψυχοθεραπεία (1)

Ορθόδοξη Ψυχοθεραπεία
(πατερική θεραπευτική αγωγή)
Έκδοση Ζ’
Ιερά Μονή Γενεθλίου της Θεοτόκου
(Πελαγίας)
ΠΡΌΛΟΓΟΣ ΣΥΓΓΡΑΦΈΩΣ
ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΆ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ν Α ’
Η Ορθοδοξία ως θεραπευτική επιστήμη
1. Τι είναι ο Χριστιανισμός
2. Η θεολογία ως θεραπευτική επιστήμη
3. Τι είναι η θεραπεία
4. Μέθοδος της θεραπείας – Θεραπευτική αγωγή
Πως λοιπόν επιτυγχάνεται η θεραπεία της ψυχής;
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Β ’
Ο Ορθόδοξος θεραπευτής
1. Προϋποθέσεις για την ανάδειξη
ιερέων – θεραπευτών
Αξία της ιερωσύνης
Κλήση και χειροτονία των Αποστόλων
Βασική προϋπόθεση για την χειροτονία
Οι τρεις βαθμοί της ιερωσύνης
2. «Αναζωπυρείν το χάρισμα»
Βασικά προσόντα των θεραπευτών – ιερέων
3. Πνευματική ιερωσύνη
4. Αναζήτηση θεραπευτών
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Γ’
Ορθόδοξη ψυχοθεραπεία
1. Η Ψυχή
Τι είναι η ψυχή
Ασθένεια και νέκρωση της ψυχής
Θεραπεία της ψυχής
2. Σχέση μεταξύ ψυχής, νοός, καρδίας και
διανοίας (λογικής)
Νους και ψυχή
Νους και καρδία
Νους και διάνοια
Νους και προσοχή
3. Περί νοός, καρδίας και λογισμών
α) Ο νους
Η φυσική ζωή του νου
Ασθένεια του νου
Θεραπεία του νου
β) Η καρδιά
Τι είναι καρδιά
Χαρακτηρισμοί της καρδιάς
Ασθένεια της καρδίας
Θεραπεία της καρδίας
γ) Λογική και λογισμοί
Ι) Η λογική
ΙΙ) Οι λογισμοί
Τι είναι λογισμοί
Αίτια των λογισμών
Αποτελέσματα των λογισμών
Θεραπεία από τους λογισμούς
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Δ’
Ορθόδοξη Παθολογία
1. Τι είναι τα πάθη
2. Διαίρεση και εξέλιξη των παθών
3. Θεραπεία των παθών
4. Απάθεια
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ν Ε ’
Η ησυχία ως μέθοδος θεραπείας
1. Ησυχία
2. Ησυχασμός
3. Αντιησυχασμός
ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΣΤ ’
Ορθόδοξη γνωσιολογία
Οι τρεις γνώσεις
κατά τον άγιο Ισαάκ τον Σύρο
Η γνώση του Θεού κατά τον άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά
ΠΡΟΣΕΥΧΈΣ
α) Για την θεραπεία
β) Για την αποκάλυψη θεραπευτού
γ) Για την γνώση του Θεού και αγάπην προς Αυτόν



Πρόλογος συγγραφέως
Ο σύγχρονος άνθρωπος κουρασμένος και απογοητευμένος από τα διάφορα
προβλήματα που τον βασανίζουν ζητά μια ανάπαυση, μια αναψυχή. Ουσιαστικά
ζητά θεραπεία της ψυχής του γιατί εκεί αισθάνεται κυριολεκτικά το πρόβλημα.
Βιώνει ένα «ψυχοπλάκωμα». Γι’ αυτό στις ημέρες μας οι ψυχιατρικές ερμηνείες
κυκλοφορούν πολύ. Κυρίως διαδίδεται πολύ η ψυχοθεραπεία. 
Ενώ μέχρι τώρα ήταν σχεδόν άγνωστα αυτά τα πράγματα τώρα έχουν πάρει 
τρομερή διάδοση και πολλοί άνθρωποι της εποχής μας καταφεύγουν σε 
ψυχοθεραπευτάς για να βρουν παρηγοριά και ανάπαυση. 
Γιατί, επαναλαμβάνω, αισθάνεται ο σύγχρονος
άνθρωπος πως έχει ανάγκη θεραπείας.
Μαζί με την συνειδητοποίηση αυτής της βασικής ανάγκης διαπιστώνω καθημερινά
ότι ο Χριστιανισμός και κυρίως η Ορθοδοξία, που διαφύλαξε την ουσία του
Χριστιανισμού, διαθέτει πολλή «ψυχοθεραπεία», ή μάλλον η Ορθοδοξία είναι
κυρίως θεραπευτική επιστήμη. Όλα τα μέσα που χρησιμοποιεί και αυτός 
ο σκοπός της είναι να θεραπεύση τον άνθρωπο και να τον οδηγήση στον Θεό. 
Γιατί για να φθάσουμε στην κοινωνία με τον Θεό και για να επιτύχουμε την 
μακαρία κατάσταση της θεώσεως πρέπει προηγουμένως να θεραπευθούμε. 
Γι’ αυτό, πέρα από κάθε άλλη ερμηνεία, η Ορθοδοξία είναι κυρίως θεραπευτική 
επιστήμη και αγωγή. 
Διαφέρει δε σαφώς από άλλες ψυχιατρικές μεθόδους, γιατί είναι
Θεανθρωποκεντρική και όχι ανθρωποκεντρική και γιατί δεν το κάνει αυτό με
ανθρώπινες μεθόδους, αλλά με την βοήθεια και ενέργεια της θείας Χάριτος,
ουσιαστικά με την συνέργεια θείας και ανθρωπίνης θελήσεως.
Μερικές αλήθειες θέλησα να τονίσω σ’ αυτό το βιβλίο. Θέλησα να δείξω την 
ουσία του Χριστιανισμού και ακόμη την μέθοδο που χρησιμοποιεί για να επιτύχη 
αυτήν την θεραπεία. 
Βασικός σκοπός μου είναι να βοηθήσω τον σύγχρονο άνθρωπο να
βιώση την θεραπεία του μέσα στην Ορθόδοξη Εκκλησία, όπως αγωνιζόμαστε και
εμείς να το επιτύχουμε. Γνωρίζω πως είμαστε όλοι άρρωστοι και ζητούμε τον
Ιατρό. Είμαστε ασθενείς και ζητούμε θεραπεία. Η Ορθόδοξη Εκκλησία είναι το
πανδοχείο και το ιατρείο στο οποίο κάθε άρρωστος και πονεμένος μπορεί να
θεραπευθή.
Αν αυτό το βιβλίο γίνη αφορμή μερικοί άνθρωποι να κατευθυνθούν προς την
Εκκλησία και την διδασκαλία της για να επιτύχουν την θεραπεία τους, θα
δοξολογήσω τον Θεό που μου έδωσε φώτιση και δύναμη για να διεκπεραιώσω 
αυτό το δύσκολο εγχείρημα και θα Τον παρακαλέσω να γίνη ίλεως σε μένα για 
το πλήθος των ασθενειών μου.
Έγραφα στην Έδεσσα την 30ην Σεπτεμβρίου
του έτους 1985, μνήμη του αγίου Ιερομάρτυρος
Γρηγορίου, επισκόπου της Μεγάλης Αρμενίας,
του φωτιστού.
Αρχιμ. Ιερόθεος Σ. Βλάχος